Wat betekenen de codes op uw rijbewijs?
Heeft u ooit goed gekeken naar uw rijbewijs en zich afgevraagd wat al die kleine cijfertjes en letters betekenen? De codes op uw rijbewijs zijn geen willekeurige nummers. Ze geven precies aan onder welke voorwaarden u mag rijden en welke beperkingen of aanpassingen voor u gelden. In dit artikel legt Rijbewijsbelang.nl begrijpelijk uit hoe deze codes zijn opgebouwd en wat ze in de praktijk voor u betekenen.
Wat zijn rijbewijscodes?
Rijbewijscodes zijn gestandaardiseerde aanduidingen die op uw rijbewijs worden vermeld. Ze staan op de achterkant van uw rijbewijs, in kolom 12, naast de rijbewijscategorie waarvoor ze gelden. Europese landen gebruiken dezelfde cijfercodes, zodat uw rijbewijs ook in het buitenland direct te begrijpen is.
Er zijn twee soorten codes:
- Voertuigcodes: deze hebben betrekking op technische aanpassingen aan het voertuig, zoals aangepaste pedalen of een automatische versnellingsbak.
- Medische codes: deze geven aan dat u aan bepaalde medische voorwaarden moet voldoen of dat u tijdens het rijden specifieke hulpmiddelen dient te gebruiken, zoals een bril of gehoorapparaat.
Beide typen codes zijn bindend. U bent wettelijk verplicht u aan de vermelde voorwaarden te houden.
Veelvoorkomende codes op rijbewijs uitgelegd
Hieronder vindt u een overzicht van codes die regelmatig voorkomen. De lijst is niet uitputtend, maar geeft u een goed beeld van wat de codes betekenen.
Code 01 – Gezichtscorrectie
Code 01 betekent dat u een bril of contactlenzen moet dragen tijdens het rijden. Deze code wordt vermeld als uw gezichtsscherpte zonder correctie onvoldoende is om veilig deel te nemen aan het verkeer. U bent verplicht uw correctiemiddel altijd bij u te hebben en te dragen.
Code 02 – Gehoorapparaat
Heeft u een gehoorapparaat nodig? Dan kan code 02 op uw rijbewijs staan. Dit betekent dat u het apparaat draagt tijdens het rijden. Voor bestuurders van personenauto’s gelden op dit punt andere eisen dan voor houders van een groot rijbewijs.
Code 05 – Beperkte rijgeschiktheid
Code 05 wordt gebruikt wanneer de rijgeschiktheid om medische redenen beperkt is. Aan deze code worden vaak subcodes gekoppeld, zoals 05.02 (beperkt tot automatisch geschakelde voertuigen) of 05.03 (beperkt tot voertuigen met bepaalde aanpassingen). De specifieke subcode bepaalt wat u wel en niet mag rijden.
Code 10 – Aangepaste bediening
Code 10 en de bijbehorende subcodes verwijzen naar aanpassingen aan de bediening van het voertuig. Denk aan een automatische versnellingsbak, aangepaste rem- of gaspedalen of handbediening. Deze codes worden vaak opgelegd na een lichamelijke beperking of na een keuring waarbij bleek dat standaardbediening niet veilig mogelijk is.
Code 70 – Vervanging of omwisseling
Code 70 gevolgd door een combinatie van cijfers en letters geeft aan dat het rijbewijs een vervanging of omwisseling is van een eerder rijbewijs, eventueel uit een ander land. Deze code is met name relevant als u uw rijbewijs heeft laten verlengen of omgewisseld na een verblijf in het buitenland.
Code 78 – Automatische versnellingsbak
Code 78 is een van de meest bekende codes. Deze staat voor de beperking tot voertuigen met een automatische versnellingsbak. Heeft u uw rijexamen afgelegd in een automaat, of is na een keuring bepaald dat u alleen in een automaat rijdt, dan staat deze code op uw rijbewijs.
Hoe komen codes op uw rijbewijs terecht?
Codes komen op uw rijbewijs via twee routes. Ten eerste via het rijexamen: als u examen doet in een aangepast voertuig of een automaat, dan worden de bijbehorende codes automatisch opgenomen.
Ten tweede via de medische keuring. Als u een gezondheidsverklaring bij het CBR moet invullen of een rijbewijskeuring moet ondergaan, beoordeelt een onafhankelijke, BIG-geregistreerde keuringsarts uw rijgeschiktheid. Op basis van die beoordeling kan het CBR beslissen dat bepaalde codes op uw rijbewijs worden gezet. Die codes beschrijven dan de voorwaarden waaronder u veilig kunt blijven rijden.
Dit proces is niet bedoeld om u te beperken, maar om u en anderen in het verkeer te beschermen.
Wat als u een code niet begrijpt of niet eens bent?
Het kan voorkomen dat u een code op uw rijbewijs aantreft die u niet herkent of waarvan u de gevolgen niet begrijpt. In dat geval is het verstandig om dit na te kijken via de officiële informatie van het CBR. Twijfelt u over de medische achtergrond van een code, bespreek dit dan met uw huisarts of medisch specialist.
Bent u het niet eens met een beslissing van het CBR na een keuring, dan heeft u de mogelijkheid om bezwaar te maken. Een keuringsarts beoordeelt uw rijgeschiktheid onafhankelijk. De uiteindelijke beslissing ligt altijd bij het CBR.
Codes bij rijbewijs C en D
Voor houders van een groot rijbewijs, zoals categorie C of D, gelden aanvullende eisen. Rijbewijs C en D zijn bedoeld voor respectievelijk vrachtwagens en bussen. De medische eisen voor deze categorieën zijn strenger dan voor een gewoon rijbewijs B. Dat betekent ook dat codes en beperkingen hier vaker voorkomen en grotere gevolgen kunnen hebben voor uw beroep.
Wat betekent dit voor uw rijbewijskeuring?
Als u een rijbewijskeuring ondergaat, bijvoorbeeld omdat u een gezondheidsverklaring moet invullen of omdat uw rijbewijs verlengd moet worden, dan beoordeelt de keuringsarts uw lichamelijke en geestelijke geschiktheid om te rijden. Rijbewijsbelang.nl helpt u bij het vinden van een geschikte keuring bij een BIG-geregistreerde arts, op een van de keuringslocaties verspreid over Nederland.
Na de keuring ontvangt u duidelijkheid over de uitkomst. Als er codes worden opgelegd, legt de keurend arts uit wat die voor u betekenen. Zo staat u niet voor verrassingen wanneer uw nieuwe rijbewijs arriveert.
Meer weten of een keuring plannen?
Heeft u vragen over de codes op uw rijbewijs, of wilt u weten of u in aanmerking komt voor een rijbewijskeuring via Rijbewijsbelang.nl? Bekijk dan de informatie over het keuringsproces op onze website of plan uw afspraak in. Wij helpen u graag op een heldere en persoonlijke manier verder.
Veelgestelde vragen
Wat betekenen de codes op de achterkant van mijn rijbewijs?
De codes op uw rijbewijs geven aan onder welke voorwaarden u mag rijden. Er zijn voertuigcodes, die betrekking hebben op technische aanpassingen aan uw auto, en medische codes, die aangeven dat u bepaalde hulpmiddelen moet gebruiken of dat uw rijgeschiktheid beperkt is.
Ben ik verplicht mij aan de rijbewijscodes te houden?
Ja, de codes op uw rijbewijs zijn juridisch bindend. U bent verplicht te rijden onder de voorwaarden die de codes beschrijven. Rijdt u zonder de voorgeschreven bril of in een voertuig dat niet is aangepast zoals vereist, dan rijdt u zonder geldig rijbewijs.
Hoe wordt bepaald welke codes op mijn rijbewijs komen?
Codes komen op uw rijbewijs via het rijexamen of via een medische keuring. Bij een rijbewijskeuring beoordeelt een onafhankelijke, BIG-geregistreerde keuringsarts uw rijgeschiktheid. Het CBR beslist vervolgens welke codes worden opgenomen.
Kan ik bezwaar maken als ik het niet eens ben met een code?
Ja, als u het niet eens bent met een beslissing van het CBR na een keuring, kunt u bezwaar indienen. De keuringsarts beoordeelt onafhankelijk; de eindbeslissing ligt bij het CBR. Raadpleeg voor de juiste procedure de actuele informatie op de website van het CBR.
Gelden er andere codes voor rijbewijs C en D dan voor rijbewijs B?
De codesystematiek is gelijk, maar de medische eisen voor rijbewijs C en D zijn strenger dan voor rijbewijs B. Hierdoor komen codes en beperkingen bij deze categorieën vaker voor en kunnen ze grotere gevolgen hebben, zeker als u beroepsmatig rijdt.